Bal alımında kabul kararı üç kademede verilir. Her partiye alım noktasında bir ön eleme yapılır, işaret veren partiden numune ayrılır ve kesin kararı yalnız bu numunelerde laboratuvar verir. Bu sıra, araç kapıda beklerken karar vermeyi mümkün kılar ve laboratuvar maliyetini şüpheli partilerle sınırlar.
Alım masasında elde hangi bilgi vardır?
Sezonun yoğun günlerinde alıcının elinde çoğu zaman üreticinin beyanı ve gözle yapılan bir değerlendirme bulunur: rengi iyi, kokusu doğru, kıvamı yerinde. Şurup katkısı bunların hiçbirinde görünmez. Katılan şurup rengi bozmaz, kokuyu değiştirmez, kıvamı çoğu zaman iyileştirir.
Deneyimli bir alıcı bazı katkıları fark eder, ama bu katkının miktarına ve türüne bağlıdır. Karar deneyime bırakıldığında aynı üreticiden gelen iki parti iki farklı muamele görebilir. Evde yapılan su ve kristalleşme gibi testlerin neden işe yaramadığını sahte bal yazısında anlattık.
Kademeler nasıl işler?
- Ön eleme: Alım noktasında, her partiye. Şüphe yoksa parti akışa girer.
- Numune: Ön elemede işaret veren partiden alınır, mühürlenir ve ayrılır.
- Laboratuvar: Yalnız numunesi alınan partiler için. Sonuç kesin karardır.
Ön eleme partinin tanka boşaltılmasından önce yapılmalıdır. Bal tankta önceki partilerle birleştikten sonra geri ayrılamaz; şüphe aylar sonra doğduğunda hangi üreticiden geldiği de bilinemez.
Ölçüm üreticiyle ilişkiyi nasıl etkiler?
Alım noktasındaki ölçüm ilk bakışta üreticiyi suçlayan bir adım gibi görünebilir. Kurallar herkese aynı uygulandığında sonuç bunun tersidir; keyfîlik ortadan kalkar. Ölçümün olmadığı yerde fiyat, balın kalitesinden çok pazarlık gücüne bağlıdır. Sezon boyunca biriken ölçümler ise iyi üretim yapan üreticinin elinde gösterebileceği bir geçmişe dönüşür.
Bunun için birkaç kural baştan yazılır:
- Ön eleme her partiye aynı biçimde uygulanır.
- Sonuç üreticiyle aynı gün paylaşılır.
- Eşikler sezon başında belirlenir ve sezon içinde değiştirilmez.
- İtiraz için şahit numune ayrılır.
Beevex ön elemede nasıl kullanılır?
Beevex setinde amber renkli 30 ml'lik bir damlalık şişede pH standardı sıvı, dört cam damlalık ve beyaz bir kap bulunur. Kaptaki sıvının üzerine baldan beş damla bırakılır. Mobil uygulama kabı yukarıdan iki kez fotoğraflar: önce ilk hâlini, sonra damlalar sıvıyla birleştikten sonraki hâlini. Sonuç doğal, şüpheli ya da şurup katkılı olarak gelir ve parti bilgisiyle kaydedilir. Beevex ikinci ve üçüncü kademenin yerini tutmaz; laboratuvara hangi partinin gideceğini belirler.


